NSZZ Solidarnosc Fabryka Broni


Idź do treści

Menu główne:


Historia

HISTORIA > O Związku

"Jeśli ja Panie zapomnę o nich,
Ty Panie zapomnij o mnie"


Opracowania dokonano z okazji 25 rocznicy powstania NSZZ "Solidarność" w ŁUCZNIKU. Dedykowane jest wszystkim, którzy mieli odwagę i przyczynili się do powstania naszego Związku, pracowali dla Niego, walczyli o Jego przetrwanie w latach stanu wojennego, doznali uszczerbku na zdrowiu, oddali życie za "Solidarność".
Nasza pokojowa rewolucja była podziwiana przez cały świat. Stała się źródłem dumy i poczucia godności Polaków bowiem cele "Solidarności" dotykały praw człowieka i obywatela, godności ludzkiej, nadrzędnych spraw społeczeństwa i narodu oraz podstawowych aspiracji świata pracy. Dzięki milionom członków, nasz Związek zmienił bieg historii Polski, Europy i świata. Jeśli nawet dzisiaj, nasza Ojczyzna nie jest taką, jaką sobie wymarzyliśmy, to na pewno żyjemy
w lepszym, demokratycznym i praworządnym państwie.


POWSTANIE NSZZ "SOLIDARNOŚĆ" W ZAKŁADACH METALOWYCH

16 października 1978 roku był dla Polaków dniem największej radości w powojennym życiu. Kardynał Karol Wojtyła został wybrany Papieżem. Jego pielgrzymka do Ojczyzny w czerwcu 1979 roku, przyczyniła się do powstania masowych, demokratycznych i pokojowych struktur ruchu, którego uosobieniem stała się wkrótce "Solidarność". Dzięki Jego obecności Polacy zyskali poczucie siły, również liczebnej. Utwierdzili się w religijnej i narodowej tożsamości. To Jan Paweł II pokazał nam, że jesteśmy wielkim narodem i nie ma powodu abyśmy nadal musieli uginać kolana.
W rok po pierwszej pielgrzymce Ojca Świętego Jana Pawła II do Ojczyzny, plon przynosić zaczęło rzucone przez Niego ziarno. Ludzie, zwłaszcza robotnicy, przestali się lękać totalitarnej władzy. W lipcu 1980 roku strajkowały przez kilka dni zakłady pracy w lubelskim. Od połowy sierpnia niemal zamarły wszystkie przemysłowe i usługowe zakłady pracy wybrzeża gdańskiego i szczecińskiego. Pod koniec sierpnia stały już śląskie kopalnie i huty. Robotnicy wspierani przez intelektualistów zorganizowali zwycięskie strajki. 30 sierpnia w Szczecinie, 31 sierpnia w Gdańsku, 3 września w Jastrzębiu, Międzyzakładowe Komitety Strajkowe zawarły porozumienia z władzami PRL. Rządzący krajem od zakończenia II wojny światowej komuniści zmuszeni zostali przez robotników, w których imieniu ponoć rządzili, zgodzić się na wiele ustępstw a przede wszystkim na powstanie niezależnych samorządnych związków zawodowych.
We wrześniu 1980 roku przez Polskę przeszła ponowna fala mniejszych regionalnych strajków. W tym okresie Zakłady Metalowe PREDOM - ŁUCZNIK im. gen. "Waltera" tworzyły zakład centralny przy ul. 1905 Roku i 4 zakłady filialne: Zakład Maszyn do Szycia oraz Zakład Maszyn do Pisania w Gołębiowie, Zakład Produkcji Części w Zwoleniu i Zakład Sprzętu Grzejnego tzw. "blaszanka" przy ul. 1905 Roku. Razem zatrudniały 11.700 pracowników, ale zastrajkowały tylko wydziały zaplecza technicznego: Narzędziownia i Remontowy w których pracowało ok.1,5 tysiąca pracowników. To oni upomnieli się o prawa i godność wszystkich robotników. Przedłożono 17 postulatów kierowanych do władz rządowych i 17 postulatów do dyrekcji przedsiębiorstwa.
W nocy 26 września strajkujący i dyrekcja reprezentowana przez zastępcę dyr. ds. produkcji inż. Czesława Nowakowskiego podpisali porozumienie, które m.in. zapewniało wszystkim zatrudnionym w firmie podwyżkę zwaną "wałęsówką" i regulowało "drobne" wydziałowe i zakładowe postulaty dot. poprawy stanu BHP, zmiany kadry kierowniczej i nadzoru mistrzowskiego.
W przedsiębiorstwie stopniowo rozszerzało się grono osób zdecydowanych na założenie nowego związku zawodowego. Od podstaw rodziły się nowe demokratyczne struktury. Na drogę działalności związkowej wchodzili ludzie, którzy do tej pory nie mieli w tym żadnego doświadczenia. W dniu 8 października 1980 r. grupa założycielska złożyła ówczesnemu dyrektorowi inż. Marianowi Błońskiemu, oficjalne
pismo informujące o powstaniu Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność". Grupą kierował Stanisław Małecki - ślusarz z wydziału M-1,
a współtworzyli ją: Beresiński Jerzy, Dujka Marek, Gos Stanisław, Farbiszewski Błażej, Melich Zbigniew, Czarnecki Ireneusz, Król Witold, Stanisław Walczak i Kołodziejski Wiktor.
11 października dokonano wyborów Zarządu Tymczasowego Komitetu Założycielskiego. Przewodniczącym wybrano Stanisława Walczaka z wydziału P-3, jego zastępcami zostali Stanisław Małecki z wydziału remontowego, Andrzej Sobieraj z Zakładu Sprzętu Grzejnego i Ryszard Staszowski z Zakładu Maszyn do Pisania. Dzięki zaangażowaniu wielu osób m.in. inż. Stanisława Górskiego, Małgorzaty Jemiołowskiej, Ireneusza Czarneckiego, Ryszarda Staszowskiego, Marka Gawlika, Waldemara Jarockiego, Jerzego Wdowiaka, Witolda Króla z dnia na dzień rosły szeregi nowego Związku. Po 10 dniach funkcjonowania do "Solidarności" zapisało się 65% załogi! I tak z 330 pracowników wydziału remontowego (M-1) 287 zadeklarowało swą przynależność do "Solidarności", w wydziale produkcji narzędzi (N-1) z 255 - 245, w wydziałach produkcyjnych: P-3 z 250 - 220, , w P-7 z 352 - 251. Podobnie było we wszystkich komórkach organizacyjnych zakładu. Do "Solidarności" wstępowali wszyscy, którzy chcieli, bez względu na wyznanie czy przynależność partyjną. Dyrekcja przydzieliła "Solidarności" pokoik w dziale Głównego Mechanika a później pomieszczenia w "budynku nad bramkami" oraz niezbędne wyposażenie biurowe i etaty dla prowadzenia działalności związkowej. 12 listopada podpisano porozumienie ze Związkiem Zawodowym Metalowców regulujące głównie sprawy finansowe i zasady współpracy.

ORGANIZACJA STRUKTUR MIĘDZYZAKŁADOWYCH

Już pod koniec września z inicjatywy naszych działaczy doszło do spotkania przedstawicieli kilku radomskich zakładów pracy w klubie PAX przy ul. Traugutta w celu zorganizowania się w nowym związku zawodowym. Zakłady Metalowe reprezentowali: Stanisław Małecki, Jerzy Beresiński, Waldemar Biegaj, Zbigniew Melich i Edward Nosowski. Następne spotkanie, już większej ilości reprezentantów zakładów pracy, po kilku dniach, odbyło się w mieszkaniu prywatnym Ewy Soból przy ul. Malczewskiego. Mieszkanie i jego lokatorka stanowiło punkt kontaktowy dla wszystkich zainteresowanych tworzeniem nowego związku zawodowego. Po kilku dniach doszło do kolejnego spotkania. W spotkaniu uczestniczyli profesor Kłopotowski i p. Matulewicz z Warszawy. Z powodu braku miejsca w mieszkaniu p. E.Soból, uczestnicy spotkania przenieśli się na teren radomskiej Wyższej Szkoły Inżynierskiej im. K. Pułaskiego. Zakłady Metalowe reprezentowały osoby, które uczestniczyły w pierwszym spotkaniu oraz Andrzej Sobieraj z Zakładu Sprzętu Grzejnego. Pod koniec spotkania doszło do zawiązania Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego NSZZ "SOLIDARNOŚĆ" Ziemia Radomska. Jego tymczasowym przewodniczącym wybrano Andrzeja Sobieraja - kierownika wypożyczalni z filialnego Zakładu Sprzętu Grzejnego. W dniu 11 października 1980 r. Komitet Założycielski oficjalnie poinformował wojewodę radomskiego Romana Maćkowskiego o założeniu "Solidarności" w regionie. Trzy dni później delegacja Międzyzakładowy Komitet Założycielski w osobach Andrzej Sobieraj, Witold Smyk (WSI) i Edmund Chojnacki (PREBOT) zarejestrowali region radomski w Krajowej Komisji Porozumiewawczej w Gdańsku. Przewodniczący Krajowej Komisji Porozumiewawczej Lech Wałęsa obiecał wtedy odwiedzić Zakłady Metalowe, niestety uczynił to dopiero za 15 lat.
Stanisław Małecki, Jerzy Beresiński, Waldemar Biegaj, Zbigniew Melich byli jednymi z wielu robotników, którzy z upoważnienia Międzyzakładowej Komisji Założycielskiej odwiedzali zakłady przemysłowe i pomagali robotnikom organizować komitety założycielskie Związku.
28 października o godz. 17-tej Tymczasowa Komisja Założycielska zorganizowała w zakładowym Domu Kultury spotkanie komitetów założycielskich "Solidarności" z województwa. Efektem spotkania było znaczne wzmocnienie struktur regionalnych Związku.

DEMOKRATYCZNE WYBORY

10 listopada Sąd Najwyższy w warszawie zarejestrował NSZZ "Solidarność". Jeszcze w listopadzie 1980 roku w komórkach organizacyjnych ZM ŁUCZNIK przeprowadzono związkowe zebrania wyborcze, które były poglądową lekcją demokracji. Wybory doprowadziły do wyłonienia ludzi, którzy chcieli pracować na rzecz głębokich reform w kraju, w mieście i w zakładzie.
Przed wyborami Tymczasowa Komisja Założycielska poprzez specjalną odezwę zaapelowała do związkowców, aby powierzali mandaty ludziom, którzy swoją dotychczasową postawą i pracą zasłużyli na miano ludzi uczciwych, rozumnych i cieszących się uznaniem większości współpracowników. Związek skupił w zakładzie już blisko 11 tys. pracowników, co stanowiło ponad 90% ogółu zatrudnionych w przedsiębiorstwie. W tym czasie funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa poprzez swoich agentów ulokowanych w zakładzie przeprowadzali akcję rozpowszechniania kłamliwych informacji, próby kompromitowania i szkalowania najaktywniejszych działaczy nowego związku.
Tymczasowa Komisja Założycielska, której najważniejszym zadaniem było zorganizowanie struktur "Solidarności" we wszystkich wydziałach zakładu zakończyła swoją pracę, przygotowując zebranie najwyższej władzy Związku w zakładzie. W dniu 3 stycznia 1981 r. w Zakładowym Domu Kultury odbyło się I Walne Zebranie Delegatów z udziałem 220 przedstawicieli i zaproszonych gości: przedstawiciele dyrekcji - M.Błoński, Związku Zawodowego Metalowców - T.Prygiel, Komitetu Zakładowego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej - E.Bajda, Zarządu Zakładowego Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej - M.Warda. Tło sceny w sali kinowej przybrano czterema wiszącymi białymi wstęgami a na nich umieszczono daty: 1956, 1970, 1976, 1980. Na scenie ustawiono mównicę z napisem WALTER i stolik prezydialny z napisem "Solidarność". Zebraniu przewodniczył inż. Stanisław Górski. Zebranie trwało 14 godzin, a w jego trakcie wysłuchano sprawozdań komisji problemowych, wystąpień przedstawicieli wszystkich wydziałów, projektów uchwał oraz uchwalono program działania i wybrano zakładowe władze Związku.
O funkcję przewodniczącego ubiegali się Witold Król i Tadeusz Lipiec. Większe uznanie delegatów uzyskał Tadeusz Lipiec - instruktor z warsztatów szkolnych (AZ) otrzymując 144 głosy. Jego zastępcami zostali w zakładach filialnych w Gołębiowie: Jerzy Wdowiak (Facit) i Waldemar Jarocki (Singer), Jerzy Maślanek w zakładzie filialnym w Zwoleniu, Wawrzyniec Pytel w Zakładzie Sprzętu Grzejnego oraz Witold Król w zakładzie centralnym. Sekretarzem Komisji Zakładowej został Stanisław Górski. Prezydium Komisji uzupełniali : Damentko Zygfryd (DKJ), Gawlik Marek (G-6), Kurosz Wanda (BUT), Małecki Stanisław (M-1), Staszowski Ryszard (F-1), Sobieraj Andrzej (ZSG) i Walczak Stanisław (P-3). Zastępcami członków Prezydium byli Waldemar Baranowski (N-2)i Dariusz Olszewski (DO). Prezydium spotykało się raz w tygodniu. Komisja Zakładowa liczyła 60 członków a jej skład uzupełniali: Banasik Józef, Barański Szymon, Biedrzycki Zenon, Bińkowski Marian, Brzeszczyk Janusz, Cibor Maciej, Czarnecki Ireneusz, Czech Franciszek, Duliński Antoni, Draganek Marian, Drabik Tadeusz, Grzyb Jan, Iwan Danuta, Jemiołowska Małgorzata, Kaleta Danuta, Kisiel Gustaw, Kowalczyk Marek, Kaim Andrzej, Kępka Włodzimierz, Kłys Sabina, Leszczyński Walerian, Łukomski Władysław, Majewski Leszek, Maros Marian, Mazurkiewicz Edward, Melich Zbigniew, Motyka Marek, Ormiański Stanisław, Otrębowski Witold, Prokopek Stanisław, Pudzianowski Stanisław, Sadłowski Aleksander, Staniewski Mieczysław, Szwagierek Maria, Szlachcic Barbara, Szablewski Czesław, Szewczyk Marek, Szczęsny Stanisław, Szczepanowski Bogdan, Traczyk Jerzy, Wieczorek Jerzy, Wojtowicz Józef, Wójcicki Konrad, Żabiński Stefan. Komisja Zakładowa obradowała raz w miesiącu. Nad pracami Komisji Zakładowej czuwała sześcioosobowa Komisja Rewizyjna w składzie: Krystyna Białecka jako przewodnicząca, Antoni Stachowicz jako zastępca i członkowie : Otolińska Barbara, Jastrzębski Tadeusz (MR), Miękus Kazimierz (DKJ-5) i Wróbel Marek (Facit).
I WZD przyjęło kilkanaście uchwał, które nakreślały tok prac dla władz Związku a dotyczyły m.in. postawienia pomnika straconym robotnikom Fabryki Broni, ufundowania tablicy upamiętniającej radomski protest robotniczy, podjęcia działań rehabilitacyjnych wobec pracowników represjonowanych po wydarzeniach w czerwcu 1976 roku, ufundowania sztandaru Związku, uregulowania okresowych badań lekarskich, przydziału odznaczeń zakładowych, zmiany regulaminu pracy oraz regulaminu Krajowego Samorządu Robotniczego, funkcjonowania radiowęzła zakładowego i gazetki "Życie Załogi", doprowadzenia do poprawy planowania i zarządzania, lepszej organizacji pracy, podniesienia jej wydajności i jakości.
Zakładowa Komisja Robotnicza była jedną z niewielu w Polsce, która odpowiedziała na nagłośniony przez władze ZSRR i PRL, list robotników moskiewskich Zakładów Samochodowych
i publikowanego przez Rosjan.


Od lewej:St.Małecki,T.Lipiec,W. Król,St.Górski, J.Wdowiak,A. Sobieraj,W. Baranowski

REGIONALNE ZEBRANIE DELEGATÓW

Organizacja NSZZ "Solidarność" ZM ŁUCZNIK była najliczniejszą w regionie a na I Walnym Zebraniu Delegatów Regionu Ziemia Radomska reprezentowało ją dziesięciu delegatów. Byli to: Andrzej Sobieraj, Tadeusz Lipiec, Jerzy Wdowiak, Witold Król, Stanisław Górski, Stanisław Walczak, Zygfryd Damentko, Marek Gawlik, Stanisław Małecki, Małgorzata Jemiołowska, Waldemar Biegaj i Zbigniew Melich. 12 marca 1981 w ramach obrad WZD odbyły się wybory do władz regionalnych Związku. Przewodniczącym MKR Ziemia Radomska delegaci wybrali Andrzeja Sobieraja z Zakładu Sprzętu Grzejnego. A.Sobieraj jako szef regionu wszedł automatycznie w skład Krajowej Komisji Porozumiewawczej NSZZ "Solidarność". Regionalne Zebranie Delegatów przyjęło stanowiska i uchwały, które m.in. zobowiązało władze do:
I. Pozbawienia pełnionych funkcji osób współodpowiedzialnych za brutalne represje wobec uczestników radomskiego protestu w Czerwcu'76 roku tj. Janusza Prokopiaka - I sekretarza Komitetu Wojewódzkiego PZPR, Romana Maćkowskiego - wojewodę radomskiego, Mariana Mozgawę - komendanta wojewódzkiego MO; ujawnienia i wyciągnięcia konsekwencji w stosunku do osób odpowiedzialnych za organizację "ścieżek zdrowia" oraz pracowników wymiaru sprawiedliwości (prokuratorów i sędziów) winnych łamania podstawowych zasad praworządności w czasie procesów organizowanych uczestnikom protestu; wszczęcia śledztw w sprawie śmierci księdza Romana Kotlarza i Jana Brożyny.
II. Wyegzekwowania od rządu PRL dla województwa radomskiego rekompensaty ekonomicznej w formie zwiększenia nakładów finansowych na budownictwo mieszkaniowe, socjalne i komunalne w związku z podjętymi po Czerwcu'76 represjami gospodarczymi wobec naszego regionu.
III. Upamiętnienia wydarzeń Czerwca'76 roku w Radomiu, pomnikiem zlokalizowanym w miejscu głównych zajść tj. przy ul. 1 -go Maja.
IV. Bezzwłocznego przejęcia wznoszonych obiektów Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej przy ulicy Dalekiej na cele społeczne oraz uzyskania zapewnień przekazywania niezbędnych środków finansowych na ukończenie obiektu zgodnie z nowym przeznaczeniem.
Regionalne władze związkowe wydawały codziennie biuletyn informacyjny "Z dnia na dzień" oraz miesięcznik "Biuletyn Informacyjny", w którym zapoznawano społeczeństwo z aktualną sytuacją społeczną i gospodarczą oraz swoimi działaniami a zwłaszcza przebiegiem rozmów z komisją rządową. Po przerwanych rozmowach, Zakładowa Komisja Robotnicza w połowie sierpnia 1981 roku wystosowała do rządu protest w którym obarczyła członków komisji rządowej celowa grą na zwłokę i prowokowanie robotników do protestów. Zagrożono, że jeśli do 28 sierpnia komisja nie podejmie rozmów, w zakładzie ogłoszony zostanie strajk okupacyjny. Niestety strona rządowa kierowana przez prof. Rybickiego celowo przedłużała rozmowy, zwlekała z podejmowaniem jakichkolwiek decyzji i większość z postulatów nie została zrealizowana.

ZJAZDY KRAJOWE ZWIĄZKU

Delegatami na I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ "Solidarność", który od 5 do 10 września i od 26 września do 7 października 1981 r. obradował w gdańskiej "Oliwii" było 11 przedstawicieli Ziemi Radomskiej w tym trzech z ŁUCZNIKA: Jerzy Wdowiak z Zakładu Maszyn do Pisania w Gołębiowie, Witold Król z zakładu centralnego, Andrzej Sobieraj z Zakładu Sprzętu Grzejnego oraz m.in. Jan Rejczak, Bronisław Kawęcki i Jacek Jerz.
W trakcie obrad historycznego Zjazdu, legendarny przywódca sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej - Lech Wałęsa został wybrany przewodniczącym Związku a w skład Komisji Krajowej wybrano "z klucza" przewodniczącego MKR Andrzeja Sobieraja i Witolda Króla w drugiej turze głosowania, z listy ogólnej. W.Król wcześniej wygrał prawybory zorganizowane wśród radomskich delegatów. Zjazd Krajowy wystosował posłanie do Ludzi Pracy Europy Wschodniej, przyjął kilkadziesiąt uchwał i stanowisk nakreślających program działania dla wszystkich struktur Związku. NSZZ "Solidarność" w tym czasie zrzeszał blisko 9,5 miliona członków i stanowił najpotężniejszy ruch społeczny w Polsce.
W okresie od 1992 do 1998 roku delegatem na IV,V,VI,VII,VIII,IX Krajowe Zjazdy NSZZ "Solidarność" był Zbigniew Cebula, który na zjeździe w Mielcu, w imieniu regionalnej "Solidarności" złożył wniosek o odwołaniu się w Preambule Statutu do działania na gruncie etyki chrześcijańskiej i społecznej nauki kościoła. Andrzej Piszczyk był delegatem w latach 1995 - 1998.

BUDOWA POMNIKA

Zgodnie z Uchwałą I WZD powołano społeczny komitet budowy Pomnika ku czci 15. pracowników Fabryki Broni pomordowanych w 1942 roku przez niemieckich okupantów, za dostarczanie broni żołnierzom Związku Walki Zbrojnej. Przewodniczącym komitetu został inż. Stanisław Michalak. Pomnik zlokalizowano w miejscu mordu robotników Fabryki Broni, gdzie po zakończeniu wojny stanął krzyż upamiętniający tamte wydarzenia, który komuniści usunęli. Zbudowali w tym miejscu basenik z fontanną. Pomnik w dużym stopniu w czynie społecznym wykonali pracownicy zakładu. Środki na jego budowę pochodziły z rozprowadzonych przez związek, pośród załogi cegiełek o nominałach 20 i 50 zł. Projekt konstrukcyjny pomnika wykonał inż. Paduszyński z Krakowa. W dniu 6 maja 1981 r. odbyła się uroczystość wmurowania aktu erekcyjnego po budowany pomnik. Uroczystość odsłonięcia pomnika odbyła się w 39 rocznicę mordu na pracownikach Fabryki Broni - 16 października 1981 r. Uroczystą mszę świętą celebrował ks. kanonik Stanisław Sikorski z udziałem księży Adama Staniosa i Stanisława Drąga. Okolicznościowe przemówienie wygłosił ks. kanonik Stanisław Sikorski. W uroczystości udział wzięli: rodziny pomordowanych pracowników, zaproszeni goście, dyrekcja zakładu, pracownicy oraz rzesze mieszkańców Radomia. W trakcie tych uroczystości dokonano poświęcenia krzyży, które masowo przynieśli ze sobą pracownicy, a które później zawieszono na ścianach swoich wydziałów i pomieszczeń.
Każdego roku, w dniu 16 października w czasie przerwy śniadaniowej przed pomnikiem gromadzą się związkowcy, by złożyć hołd i odmówić modlitwę za zamordowanych pracowników Fabryki Broni i wszystkich, którzy zginęli w walce o wolną Polskę. W uroczystościach tych często uczestniczą władze miasta, parlamentarzyści ugrupowań postsolidarnościowych młodzież szkolna oraz Strzelcy.



SZTANDAR

W jedenastym miesiącu działalności 30 września 1981 r. Zakładowa Komisja Robotnicza otrzymała sztandar ufundowany przez załogę Zakładów Metalowych. Środki na wykonanie sztandaru pochodziły ze sprzedaży cegiełek o nominałach 20 i 50 zł. Gwoździe na drzewce wykupywały Komisje Wydziałowe za środki pochodzące z dobrowolnych składek członków Związku. Sztandar wyhaftowała siostra Władysława Kłos ze Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia w Warszawie. Nad pracami czuwał Komitet Fundacji Sztandaru, któremu przewodniczył Stanisław Walczak. Uroczystość przekazania Sztandaru ZKR odbyła się 30 września 1981 r. na terenie zakładu. Uczestniczyli w niej ks. bp Adam Odzimek i ks. kanonik Stanisław Sikorski oraz kilka tysięcy związkowców. Sztandar w imieniu Związku z rąk zastępcy dyrektora ds. handlowych Zacharskiego odebrał członek ZKR Mieczysław Staniewski z wydz. DKJ-1.
Uroczystość poświęcenia Sztandaru odbyła się w dniu 3 października 1981 r. w kościele p/w Św. Kazimierza w Radomiu z udziałem ks. biskupa Edwarda Materskiego i kardynała Franciszka Macharskiego. Pierwszy poczet sztandarowy stanowili chorąży Andrzej Godek z zakładu centralnego i asysta: Edward Mazurkiewicz i Jan Stępień z zakładów filialnych w Gołębiowie.
W przeddzień wprowadzenia stanu wojennego poczet sztandarowy w obsadzie pracowników wydziału N-2: Andrzej Grzeszczyk - chorąży, Stanisław Zieliński i Kazimierz Kaszewski - asysta, uczestniczyli w uroczystościach związkowych w Bielawie k. Dzierżoniowa. Ukryty sztandar przetransportowano do zakładu 14 grudnia 1981 r. Przez cały okres stanu wojennego sztandar znajdował się w ukryciu w wielu miejscach, także poza miastem. Służba Bezpieczeństwa robiła wszystko by go przechwycić, odebrać i zniszczyć nam symbole. Pomimo wielu rewizji, przesłuchań, inwigilacji był nieosiągalny dla naszych prześladowców. Dzięki temu nabrał on dodatkowej symboliki. Był symbolem wierności ideałom i symbolem jedności. Jego fotografia była jedną z cegiełek, które rozprowadzano by uzyskać środki finansowe dla rodzin osób uwięzionych.
W 1986 roku ukryto sztandar w klasztorze na Jasnej Górze, wierząc, że doczeka on lepszych czasów. Decyzją II WZD Sztandar złożono 16 września 1990 roku jako votum dziękczynne na Jasnej Górze, gdzie wystawiony jest na widok publiczny w sali muzealnej razem z innymi sztandarami z całej Polski.


STRAJK OSTRZEGAWCZY

NSZZ "S" prowadził normalną statutową działalność związkową. Po wydarzeniach bydgoskich w dniu 19 marca, gdzie na sesji rady miejskiej milicja pobiła działaczy Związku m.in. Jana Rulewskiego zgodnie z uchwałą Krajowej Komisji Porozumiewawczej w całym kraju, również w naszym przedsiębiorstwie, przeprowadzono w dniu 27 marca 1981 r., jedyny w tym okresie 4. godzinny strajk ostrzegawczy. Na ten czas do zakładu swą siedzibę przeniosły władze regionalne NSZZ "Solidarność" Ziemia Radomska. Komisja Zakładowa opracowała instrukcję strajkową dla pracowników firmy a na zalecenie Komisji Krajowej instrukcję zachowania się członków Związku na wypadek wprowadzenia stanu wyjątkowego.

STAN WOJENNY

W nocy z 12 na 13 grudnia Rada Państwa gwałcąc prawa obywateli zapisane w Konstytucji PRL, wprowadziła stan wojenny na obszarze całej Polski. Zakłady Metalowe zostały zmilitaryzowane. W zakładzie zakwaterowano oddziały wojskowe i wzmocniono placówkę Urzędu Bezpieczeństwa. Rozpoczęto realizację, skrupulatnie przygotowywaną od marca, akcję zniszczenia "Solidarności". 75 tys. żołnierzy LWP, 25 tys. funkcjonariuszy MO, ZOMO i SB rzucono przeciwko Związkowi. Rabowano i niszczono dobra, które były własnością "Solidarności", przejmowano finanse związku. Zapełniały się przygotowane więzienne cele dla działaczy związkowych. Andrzeja Sobieraja i Witolda Króla aresztowano w Gdańsku i internowano przez 8 m-cy m.in. w Strzebielinku i Białołęce. W radomskim a później kieleckim więzieniu osadzono 113 działaczy. Byli wśród nich pracownicy z "Waltera". Po przesłuchaniu zwolniono Stanisława Górskiego, Waldemara Baranowskiego i Jerzego Wdowiaka. Internowano na kilka miesięcy Stanisława Walczaka i Tadeusza Lipca. W dniu 9 kwietnia 1982 roku internowani przez 5 m-cy w więzieniu na Piaskach w Kielcach: Stanisław Małecki, Waldemar Jarocki i Marek Gawlik wyszli na wolność.
Od 14 grudnia rozpoczęto pacyfikacje wielkich zakładów przemysłowych, gdzie trwały strajki solidarnościowe. Milicja i wojsko zdobywały zakłady przy użyciu broni palnej. Wśród protestujących były ofiary śmiertelne. 28 grudnia zakończył się ostatni strajk w KWK "Piast".
Większość działaczy i związkowców ŁUCZNIKA dostosowała się do opracowanej instrukcji strajkowej, która została przygotowana przez Komisje Zakładową na wypadek wprowadzenia stanu wyjątkowego. 14 grudnia robotnicy nie podjęli pracy, później stosowali "strajk włoski", przerywali pracę, zamiast znaczków związkowych nosili w klapach kombinezonów oporniki elektryczne. Natychmiast rozpoczęto działalność konspiracyjną, odręcznie, przez kalkę, pisano pierwsze odezwy, ulotki, biuletyny zawierające bieżące informacje z kraju i zakładu. 17 grudnia aresztowano Zdzisława Michalskiego, bez rozprawy i wyroku więziono go do 23 lipca 1982 r. Już w styczniu 1982 r. rozprowadzono cegiełkę z serduszkiem dla wsparcia rodzin internowanych działaczy z ŁUCZNIKA. Urząd Bezpieczeństwa, kadra kierownicza i partyjni aktywiści podjęli działania mające na celu odstraszyć i odizolować działaczy związkowych od reszty załogi. Komunistyczna propaganda miała na celu skompromitować liderów podziemia. Aby utrudnić kontakt i działalność wprowadzono m.in. zakaz poruszania się pomiędzy wydziałami. Działaczy nękano rewizjami w domach i w pracy, zatrzymywano na milicji na 48 godzin, karano grzywnami i kolegiami, przenoszono na inne wydziały, zazwyczaj do gorszej pracy. Dyrekcja poprzez swoja kadrę kierowniczą nakazała tworzenie tzw. Komisji socjalnych w miejsce Komisji Wydziałowych "Solidarności". Ich zadaniem było prowadzenie działalności socjalnej i przygotowywanie nowych struktur związkowych. Kiedy powstały, pracowników zakładu nakłaniano do zapisywania się do rządowego związku zawodowego - OPZZ.
Więzienie, pokazowe procesy, zwolnienia z pracy z "wilczym biletem" miały zastraszyć działaczy "Solidarności". Efekt był odmienny, każdego roku powstawały nowe podziemne struktury Związku. Wspierano finansowo rodziny więzionych działaczy. Wydawano Biuletyn "Solidarni", ulotki i odezwy, rozprowadzano "bibułę" z kraju m.in. "Tygodnik Mazowsze", "Głos Wolnego Robotnika", "CDN", "Wolny Robotnik", bito medale okolicznościowe, rozprowadzano "cegiełki", przeprowadzano demonstracje pod hasłem NIE MA WOLNOŚCI BEZ SOLIDARNOŚCI. Każdego 13 dnia miesiąca, w dniach rocznic patriotycznych i związkowych w czasie przerwy śniadaniowej związkowcy zbierali się na terenie zakładu pod pomnikiem, by odmówić modlitwę za tych co oddali największą ofiarę - życie za wolną Polskę. W kościele p/w Świętej Trójcy odbywały się msze święte w intencji Ojczyzny, które odprawiane są do chwili obecnej, a które zainicjował o. Hubert Czuma na prośbę działaczy podziemia. Msze gromadziły tysiące radomian i były manifestem przeciwko panującej wówczas sytuacji. W czasie mszy znani artyści z całej Polski recytowali poezję i śpiewali patriotyczne pieśni. W kościołach działacze "Solidarności" mieli swój azyl, swoje miejsca do spotkań, do dyskusji i nauki, tam było wsparcie i pomoc. Każdego roku w dniu 31 sierpnia - w rocznice podpisania porozumień gdańskich, związkowcy masowo bojkotowali komunikację miejską. 3 maja w Dniu Konstytucji i 25 czerwca w rocznicę protestu robotników składano wiązanki kwiatów pod kamieniem - pomnikiem przy zbiegu ulic Żeromskiego i 1-Maja. Służba Bezpieczeństwa w przeddzień rocznic najczęściej aresztowała liderów związkowych. Pod kamień-pomnik szli w ich zastępstwie inni. Nazajutrz wielu manifestantów rozpoznanych z operacyjnych fotografii było przesłuchiwanych na komendzie milicji. Kiedy Służba Bezpieczeństwa namierzyła działacza, natychmiast jego rolę przejmował inny kolega. W zapełnionych więzieniach, za działalność związkową w marcu 1982 r. osadzono Tadeusza Kaletę, 9 kwietnia 1982 roku Franciszka Kramka, a 9 maja aresztowano kolejnych naszych pracowników m.in. Waldemara Baranowskiego, Ewę Glinę i Mariana Sadowskiego, którzy tworzyli zakonspirowaną grupę "Solidarności" zajmującą się głównie drukiem i kolportażem ulotek.
Za druk i rozprowadzanie Biuletynu Informacyjnego NSZZ "Solidarność" WALTER-RADOM aresztowano we wrześniu 1983 r. Edwarda Natorę, 3 listopada Andrzeja Grzeszczyka, Tadeusza Woźniaka i Witolda Króla. Po dziewięciu miesiącach wszyscy zostali wypuszczeni na wolność na mocy ogłoszonej amnestii.
20 grudnia 1983 roku po powrocie do domu z przesłuchania na komendzie wojewódzkiej milicji odebrał sobie życie Jan Kowalski z wydz. P-6. Zostawił kartkę z napisem "byłem na komendzie, nikogo nie wydałem ale umierać muszę".
W dziesiątą rocznicę radomskiego protestu robotniczego w zakładzie, w ukryciu przed kierownictwem, wykonano tablicę pamiątkową, którą umieszczono w jasnogórskim sanktuarium. Po śmierci ks. Jerzego Popiełuszki przy żoliborskim kościele powstała Służba Robotnicza, która trzymała warty przy grobie zamordowanego księdza. Z Zakładów Metalowych zaszczytną służbę pełnili Aleksander Kowalczyk, Jerzy Górka, Kazimierz Jankowski, Helena Swęd, Jan Pisarski, Roger Stachurski, Tadeusz Woźniak, Henryk Łoboda, Edward Kowalczyk, Waldemar Szpilski, Jerzy Tarasiński, Sławomir Kania, Zbigniew Wydra.
W 1988 r. przy drukowaniu ulotek aresztowano Romana Marcinkiewicza, którego ukarano bardzo wysoką grzywną, na pokrycie której wśród związkowców zorganizowano zbiórkę pieniędzy.
16 grudnia 1988 roku delegacja związkowców z ŁUCZNIKA i regionu radomskiego wzięła udział w uroczystościach 18. rocznicy tragedii gdańskiej w grudniu 1970 r.
Utajnioną Komisję Zakładową "Solidarności" tworzyli Witold Król jako przewodniczący a wspierali go w różnych okresach m.in. Tadeusz Woźniak, Zbigniew Białek, Andrzej Grzeszczyk, Longin Matraszek, Aleksander Małecki, Franciszek Kramek, Waldemar Biegaj, Marek Siedlecki. Komisja wydawała ulotki i odezwy oraz biuletyny zawierające aktualne informacje z zakładu, miasta, regionu i kraju. Prowadziła działalność statutową, zbierała składki, wypłacała świadczenia statutowe i zapomogi losowe. Dla osób potrzebujących opieki medycznej, rozprowadzano darmowe leki otrzymywane z zachodniej Europy i USA. W.Król przewodził też podziemnej Regionalnej Komisji Wykonawczej a od sierpnia 1988 do listopada 1989 roku Międzyzakładowej Komisji Regionalnej NSZZ "Solidarność" Ziemia Radomska. W dniu 14 października 1988 roku "Wolny Robotnik" ujawnił zakonspirowany skład władz regionalnych i zakładowych "Solidarności". Radio Wolna Europa poinformowało o petycji pracowników-związkowców ŁUCZNIKA uchwalonej 31 sierpnia 1988 r. na wiecu przed pomnikiem pomordowanych pracowników Fabryki Broni, w której domagano się reaktywowania "Solidarności", przywrócenia do pracy wszystkich zwolnionych za działalność związkową w okresie stanu wojennego, swobodnego zrzeszania się
w organizacje, związki, stowarzyszenia. Kolejny wiec robotnicy zorganizowali 14 października 1988r. Wtedy też rozpoczął się kolejny etap działania związku. Ujawnienie nowych liderów MKRi KZ pozwoliło przede wszystkim koordynować działania, związkowcy wiedzieli do kogo zwracać się o pomoc prawną, materialną organizacyjną.

REAKTYWOWANIE ZWIĄZKU

Przez blisko 7 lat Związek prowadził działalność, ale w ograniczonym wymiarze. Lokalami związkowymi były kościelne salki katechetyczne. Normalna statutowa działalność stała się możliwa dopiero po obradach okrągłego stołu. "Solidarność" znów stała się legalna. Aby tak stać się mogło tysiące ludzi walczyło, niektórzy stracili nawet życie, poniesiono ogromne ofiary. Finał osiągnięto w sposób pokojowy kompromisem przy "okrągłym stole". Możliwe stało się ponowne legalne organizowanie robotników i rolników w pluralistyczne związki zawodowe, studentów w stowarzyszenia i organizacje, obywateli w partie polityczne. Już 4 kwietnia 1989 r. odbyło się Walne Zebranie Delegatów Regionu Ziemia Radomska, na którym ujawniły się podziały mające swe korzenie z okresu działalności podziemnej. Dnia 22 marca 1989 r. powołano Komitet Obywatelski Ziemi Radomskiej, na którego czele stanął Stanisław Górski.
Pamiętnego 4 czerwca 1989 roku odbyły się kontraktowe wybory do parlamentu. W Radomiu niestety, doszło jednak do drugiej tury wyborów, gdyż działacze Komitetu Obywatelskiego i "Solidarności" byli mocno podzieleni. Jedni popierali Jana Józefa Lipskiego inni Jana Pająka. Generalnie wybory przyniosły bezapelacyjny sukces Komitetowi Obywatelskiemu "Solidarność" ale zwycięstwo to okupione zostało na trwałe rozłamem w "Solidarności". Z chwilą reaktywowania Związku władze regionalne kontynuowały wydawanie "Wolnego Robotnika" ale zaczęto również wydawać informator "Związek", a w grudniu tego roku "Biuletyn Solidarność".
W styczniu 1989 roku po odłączeniu się Zakładu Sprzętu Grzejnego ŁUCZNIK zatrudniał 9.117 pracowników. Ujawnione władze zakładowej "Solidarności" wystąpiły do dyrekcji o wyjaśnienie kilku spraw nurtujących pracowników m.in. przydział telewizorów kolorowych, nagród i indywidualnych podwyżek płac. W dniu 1 lutego na posiedzeniu Komisji Zakładowej ustalono wysokość składki związkowej na 300 zł miesięcznie i rozpoczęto oficjalne zapisy do Związku, dla tych co przestali płacić składki w okresie stanu wojennego. Niemal we wszystkich wydziałach przedsiębiorstwa reaktywowano struktury związkowe. Do Związku przystąpiło tylko 35% stanu osobowego przedsiębiorstwa. Na przełomie lipca i sierpnia przeprowadzono wydziałowe zebrania wyborcze, by 2 września 1989 r. w Zakładowym Domu Kultury odbyła się pierwsza tura II Walnego Zebrania Delegatów, na którym wybrano legalne władze związku. Przewodniczącym Komisji Zakładowej wybrany został Stanisław Górski (TK), a jego zastępcami: Stanisław Walczak (P-3), Kazimierz Jakubowski (F-1) i Jerzy Maślanka (PA). Sekretarzem KZ został Waldemar Baranowski (N-2), a później Andrzej Iwanowski (TE). Skład Prezydium uzupełniali: Jadwiga Chojnacka (P-10), Waldemar Szajewski (TT), Stanisław Małecki (M-1), Stanisław Słomka (N-2), Jerzy Wdowiak (GE), Jerzy Kowalczyk (TE), Ryszard Łuczyński (N-1), Marek Wiśniewski (GT), Cezary Figarski (G-6), Edward Balcerowicz (PA) i Zbigniew Cebula (DKJ-5). W Komisji Zakładowej działali ponadto: Franciszek Kramek (DKJ-3), Józef Nowakowski (DKJ-5), Artur Łepecki (DKJ-2) Lechosław Wąsik (TE), Marek Kowalczyk (E-1), Andrzej Kolecki (N-1), Marek Siedlecki (P-17), Henryk Włodarczyk (DKJ-10), Józef Szyderski (P-3), Tomasz Tomicki (G-4), Krzysztof Kowalski (E-2), Marian Frączek (P-6), Stanisław Lepa (P-14), Andrzej Ruszkiewicz (N-2), Andrzej Dorociński (HZ), Marian Pijarski (HT), Bogusław Jaskólski (PA), Ryszard Szarpak (PA). Druga tura II WZD odbyła 10 lutego 1990 roku w Zakładowym Domu Kultury.
Jednym z pierwszych, zrealizowanych zadań Związku było przywrócenie do pracy w zakładzie, osób zwolnionych i represjonowanych przez władze komunistyczne w stanie wojennym. Podjęto działania zmierzające do odzyskania majątku utraconego w wyniku wprowadzenia stanu wojennego, doprowadzano do zmiany systemu wynagradzania oraz odsunięto sekretarzy PZPR od udziału w decyzjach dot. zakładu i spraw pracowniczych. Zorganizowano wybory do Rady Pracowniczej i doprowadzono do zmiany nazwy firmy na Zakłady Metalowe ŁUCZNIK (14.11.1990r.).
W trakcie kadencji 1991-1992 funkcję przewodniczącego KZ sprawował Stanisław Górski, zastępowali go Tadeusz Wach w filii w Zwoleniu, Kazimierz Jakubowski w zakładach w Gołębiowie i Stanisław Walczak, a po jego przejściu na emeryturę Zbigniew Cebula w zakładzie centralnym. W Prezydium Komisji Zakładowej zasiadali: Andrzej Jastrzębski (TT), Marek Siedlecki (P-17), Marek Wiśniewski (TT), Tomasz Tomicki (G-4), Henryk Włodarczyk (DKJ-10), Józef Szyderski (P-3) i Stanisław Małecki (M-1).



Od lewej: K.Jakubowski, T.Wach, J.Szyderski,A.Jastrzębski,M.Siedlecki,M.Jemiołowska

W kolejnej kadencji 1992-1995 Komisją Zakładową kierowali: Stanisław Górski jako przewodniczący, Kazimierz Jakubowski, Tadeusz Wach i Józef Szyderski jako zastępcy. Prezydium Komisji stanowili: Marek Wiśniewski, Tomasz Tomicki, Andrzej Jastrzębski, Henryk Włodarczyk, Marek Siedlecki.
Przez kolejne dwie kadencje 1995 - 1998; 1998 - 2001, zakładową organizacją związkową kierował Zbigniew Cebula. Jako zastępcy wspierali go: Tadeusz Wach później Bogusław Jaskulski w zakładzie filialnym w Zwoleniu, Kazimierz Jakubowski a po jego przedwczesnej śmierci w grudniu 1996 r., Marek Siedlecki w Zakładzie Maszyn do Szycia w Gołębiowie oraz Józef Szyderski, a po jego odejściu na świadczenie przedemerytalne w 1999 r., Andrzej Pacek w zakładzie centralnym. W Prezydium działali: Marek Wiśniewski (GT), Tomasz Tomicki (G-4), Tadeusz Kupidura (N-6), Andrzej Jastrzębski (TT), Henryk Włodarczyk (DKJ), Tomasz Jatczak (M-1), Wiesław Rychter (G-6), Jan Stępień (G-4), Jerzy Kępiński (P-6), Maria Kowalczyk (G-6), Ireneusz Rokiciński (DKJ-2), Dariusz Sobczak (N-3).
Prace Komisji Zakładowej nadzorowała Komisja Rewizyjna, której w okresie 1990 - 1995 przewodniczył Jerzy Krzysztof Kaczkowski (AZ), a w latach 1995 - 2000 Tadeusz Małysa (MR).
Od października 1980 do listopada 1999 roku w biurze Komisji Zakładowej pracowała Janina Barbara Borzęcka. Maria Szwagierek od 1980 roku do dnia dzisiejszego prowadzi księgowość Związku.

DZIAŁALNOŚĆ WE WŁADZACH REGIONALNYCH

Działacz zakładowej "S" Waldemar Baranowski w listopadzie 1989 r. na II WZDR ubiegał się o funkcję przewodniczącego Zarządu Regionu. Niestety pomimo dobrego programu nie uzyskał akceptacji delegatów. Został on jednak wybrany do Zarządu Regionu i do marca 1992 roku pełnił funkcję wiceprzewodniczącego regionalnej "Solidarności". Przez ostatnie cztery miesiące pełnił obowiązki szefa regionu. W tej kadencji delegatami na WZDR byli Waldemar Szajewski, Bronisław Kilian, Dariusz Szwagierek, którzy w późniejszych okresach pełnili dyrekcyjne funkcje w zakładzie.
W dniach 21 i 28 lutego 1992 roku obradujący na WZD delegaci z regionu radomskiego uznali zaangażowanie działaczy "Łucznika" i obdarzyli ich dużym zaufaniem wybierając do władz regionalnych związku: Zbigniewa Cebulę (N-4), Andrzeja Jastrzębskiego (TT), Marka Siedleckiego (P-17) i Krzysztofa Kaczkowskiego (AZ). Przez całą kadencję do 15 marca 1995 roku Zb.Cebula pełnił funkcję sekretarza Zarządu Regionu, a Krzysztof Kaczkowski przewodniczącego Regionalnej Komisji Rewizyjnej.
Następna kadencja 1995-1998 to również uznanie dla naszych działaczy. Andrzej Piszczyk (P-3) został wybrany v-ce przewodniczącym Zarządu Regionu, a w składzie Zarządu znaleźli się również Marek Siedlecki i Krzysztof Kaczkowski. Szefem Regionalnej Komisji Rewizyjnej wybrano Zbigniewa Cebulę a w pracy RKR wspomagali go jako zastępca Tadeusz Małysa (MR) i Maria Kowalczyk (G-6).
W kadencji 1998-2002 Andrzej Piszczyk pełnił funkcję sekretarza a członkiem Zarządu był Zbigniew Cebula. Maria Kowalczyk z Zakładu Maszyn do Szycia kierowała pracami Regionalnej Komisji Rewizyjnej. Jej członkiem był również Tadeusz Małysa.
W kadencji 2002-2006 Zbigniew Cebula kolejny, piąty raz wybrany został członkiem władz regionalnych. Po jego decyzji o zmniejszeniu aktywności w działalności na szczeblu regionu, KZ zgłosiła na kandydata Dariusz Sobczaka, który uzyskał uznanie delegatów i w latach 2006-2010 pracował w Zarządzie Regionu.

NOWY SZTANDAR

Komisja Zakładowa w 1990 roku otrzymała nowy sztandar, ufundowany przez związkowców, bliźniaczy z tym z 1981 roku. Środki finansowe na wykonanie Sztandaru pochodziły ze sprzedaży cegiełek o nominale 2.000 zł. Gwoździe na drzewce z dobrowolnych składek związkowców wykupywały Komisje Wydziałowe. Sztandar wykonała siostra Władysława Kłos, która haftowała pierwszy historyczny Sztandar ZKR. Aby oddać hołd i wyrazić uznanie bezimiennym bohaterom działającym w Związku w jego najtrudniejszych momentach na sztandarze wyhaftowano napis "zło dobrem zwyciężaj - 13.12.1981r.".
Sztandar przekazał Komisji Zakładowej w dniu 21 kwietnia 1990 r. w imieniu Komitetu Fundacji Sztandaru jego przewodniczący Stanisław Michalak. Na tę okazję wypożyczono od o.o. Paulinów z Jasnej Góry pierwszy, historyczny Sztandar Zakładowej Komisji Robotniczej. Wtedy nastąpiło publiczne pożegnanie historycznego Sztandaru. Przemówienie okolicznościowe wygłosił ks. bp Adam Odzimek. Obecny był również ks. infułat Stanisław Sikorski. Uroczystość poświęcenia Sztandaru odbyła się w niedzielę 22 kwietnia 1990 r. w radomskiej katedrze z udziałem rzeszy związkowców. Sztandar Komisji Zakładowej poświęcił ks. bp ordynariusz Edward Materski. Poczet sztandarowy stanowili chorąży Aleksander Kowalczyk (M-1), asysta: Józef Szyderski (P-3) i Edward Kowalewski ( G-2). W okresie późniejszym chorążym był Tadeusz Bogatek a asystowali mu Marek Linowski, Tadeusz Stępnikowski, Jan Stępień, Henryk Włodarczyk.
Po ogłoszeniu upadłości ZM "ŁUCZNIK" S.A. i przejęciu przez Fabrykę Broni ŁUCZNIK - Radom zadań produkcyjnych zakładu, na sztandarze wyhaftowano przedwojenne logo Fabryki Broni i wbito dodatkowe "gwoździe". Poczet Sztandarowy stanowią: Andrzej Pacek, Grzegorz Gumiński, Jerzy Pasek, Zbigniew Karpiński i Krzysztof Król.



BUDOWANIE DEMOKRACJI I SAMORZĄDNOŚCI

Z inicjatywy Komisji Zakładowej wybrano nową Radę Pracowniczą przedsiębiorstwa, która przeprowadziła konkurs na stanowiska dyrekcyjne w przedsiębiorstwie. Rada Pracownicza zmieniła nazwę firmy na Zakłady Metalowe ŁUCZNIK i nadzorowała procesy kierowania i produkcji przedsiębiorstwa.
Działacze ŁUCZNIKA byli założycielami Komitetu Obywatelskiego Ziemi Radomskiej.
W wyborach samorządowych w Radomiu przewodniczący KZ Stanisław Górski (KO) oraz były v-ce przewodniczący KZ Witold Król (KIS) uzyskali mandaty radnego, jednak Górski minimalnie przegrał wybory na Prezydenta Radomia.
W kampanii prezydenckiej 1990 roku, głębokie zaangażowanie wykazali działacze Łucznika a przewodniczący KZ Stanisław Górski był szefem zwycięskiego regionalnego Komitetu Wyborczego Lecha Wałęsy.
27 października 1991 roku odbyły się przyspieszone wybory parlamentarne. Na liście NSZZ"Solidarność" (ograniczonej na własne życzenie do 4 kandydatów) o mandat poselski z pierwszego miejsca nieskutecznie ubiegał się Stanisław Górski. Przewodniczący KZ otrzymał 5.181 głosów. Słaby wynik - kilkaset głosów, uzyskał członek zakładowej "Solidarności" Franciszek Kramek, który o mandat poselski ubiegał się z listy Porozumienia Centrum. Z listy Unii Demokratycznej o mandat senatora nieskutecznie ubiegał się Witold Król.
W przedterminowych wyborach parlamentarnych we wrześniu 1993 roku z list NSZZ "Solidarność" o mandat posła ubiegali się v-ce przewodniczący KZ Kazimierz Jakubowski uzyskując tylko 495 głosów i v-ce przewodniczący KZ Tadeusz Wach na którego oddało swój głos 249 osób. O mandat senatora zabiegał Stanisław Górski uzyskując 35.492 głosy, co było dobrym 4. wynikiem w województwie.
Na okoliczność drugich wyborów samorządowych w roku 1995, Zbigniew Cebula i Andrzej Jastrzębski współtworzyli komitet wyborczy Radomska Centroprawica w skład, którego weszły oprócz "Solidarności" rozbite i skłócone ugrupowania prawicowe: ZCHN, ROP, PC oraz środowiska kombatanckie. Radnym tego ugrupowania, współrządzącego miastem, został wybrany, jedyny kandydat z zakładowej organizacji Związku - Andrzej Jastrzębski (TT).
W 1996 roku Andrzej Jastrzębski i Zbigniew Cebula współorganizowali Radomskie Stowarzyszenie Uwłaszczeniowe. Jednak w ogólnopolskim referendum, nie wzięła udziału co najmniej polowa obywateli, dlatego upadła idea powszechnego uwłaszczenia obywateli.
W wyborach parlamentarnych we wrześniu 1997 roku, z ósmej pozycji listy wyborczej AWS o mandat posła, nieskutecznie ubiegał się Zbigniew Cebula. Przewodniczący KZ otrzymał 4.291 głosów, co było niezłym 11. wynikiem, na 8 mandatów w województwie.
W wyborach samorządowych w 1998 roku z listy AWS radnym został wybrany Stanisław Górski. W kolejnych samorządowych wyborach roku 2002, St.Górski już nie uzyskał wystarczającego poparcia mieszkańców swojej dzielnicy.
Sukcesy wyborcze odnosili również nasi działacze w gminach położonych wokół Radomia. Jerzy Kępiński, Józef Lipka, Bogusław Jaskulski kilkakrotnie wybierani byli na radnych przez społeczność lokalną.

FUNDACJA DZIECI PIŃSKA

Realizując uchwałę II WZD Komisja Zakładowa powołała do życia Fundację "Dzieci Pińska", mająca na celu pomoc polskim rodzinom, głównie dzieciom zamieszkującym na kresach wschodnich. Prezesem fundacji został Roman Marcinkiewicz. W ramach akcji pomocy Polonii w ZSRR, Związek rozprowadzał wśród załogi cegiełki w cenie 2.000 zł. Zebrane środki zasiliły konto Fundacji. Wiosną 1990 roku delegacja Łucznika zawiozła do Pińska dary (książki, lekarstwa, ubrania, instrumenty muzyczne, żywność), które złożono na ręce kardynała, wówczas ks. biskupa Kazimierza Świątka. W okresie wakacji 1990 roku z Pińska do Radomia przyjechała grupa 39 osób, które zwiedziły nasze miasto, Kraków, Częstochowę i Gdańsk. W 1991 roku Komisja Zakładowa zorganizowała w Jastrzębiej Górze wypoczynek dla 25 osobowej grupy polskich dzieci z Pińska, które wypoczywały wraz z dziećmi pracowników zakładu. Zorganizowano dla nich również szczegółowe badania lekarskie w gdańskiej klinice. W 1992 roku Radom odwiedził arcybiskup diecezji mińsko-mohylewskiej Kazimierz Świątek. Ekscelencja był gościem w siedzibie Komisji Zakładowej.

SPÓŁKA "RAGOS"

Realizując uchwałę WZD w 1990 roku Komisja Zakładowa powołała spółkę prawa handlowego PPH "RAGOS". Jej zadaniem było wypracowywanie środków finansowych, które przeznaczane byłyby na działalność statutową Związku. Przez pierwsze lata działalności spółka handlowała oliwą, książkami, meblami, sprzętem AGD wypracowując zyski. Środki te wykorzystywano na dopłaty do wakacyjnych wypoczynków dzieci członków Związku. Jednak rok 1994 zakończył się dużą stratą. Od 1995 roku skupiono się na prowadzeniu sklepu spożywczego, a w kolejnych latach parkingu i bufetów w zakładzie. Straty kumulowały się i w 2001 roku zakończono jej działalność. KZ odsprzedała za symboliczną kwotę udziały w spółce. Prezesami zarządu spółki byli kolejno Lechosław Wąsik, Waldemar Baranowski, Tadeusz Małysa, Marian Pijarski i Roman Zdral.

PIELGRZYMKA LUDZI PRACY

Każdego roku w trzeci weekend września związkowcy "Solidarności" udają się do Częstochowy, aby wraz z tysiącami związkowców z całej Polski, na Jasnej Górze podziękować Matce Najświętszej za opiekę i łaski doznane w ostatnim czasie, oraz prosić o opiekę na najbliższe miesiące. "Solidarność" ŁUCZNIKA od 1989 roku stanowiła zawsze jedną z najliczniejszych grup pielgrzymów obecnych no jasnogórskich błoniach. Pielgrzymkę tę wymyślił ksiądz Jerzy Popiełuszko w roku 198 .
Dwukrotnie przedstawiciele Komisji Zakładowej wraz z Pocztem Sztandarowym uczestniczyli w pielgrzymce "Solidarności" do Rzymu, do Ojca Świętego Jana Pawła II.
Realizując uchwałę V WZD honorującą twórcę Pielgrzymek Ludzi Pracy, Komisja Zakładowa zleciła wykonanie filmu o Muzeum Księdza Jerzego Popiełuszki zlokalizowanego w podziemiach kościoła p/w Św. Stanisława Kostki na Żoliborzu w Warszawie. Kasetami video z filmem, przedstawiciele Komisji Zakładowej obdarowali m.in. papieża Jana Pawła II i prezydenta RP Lecha Wałęsę.

BIULETYN

W okresie od kwietnia 1995 do listopada 2000 roku oprócz cotygodniowych audycji w radiowęźle zakładowym, Komisja Zakładowa wydawała biuletyn informacyjny "Łucznik". Gazetkę współtworzyli społecznie członkowie Prezydium KZ. Była ona formą dotarcia do indywidualnego związkowca i sympatyka oraz przekazania mu rzeczowych i prawdziwych informacji. Biuletyn publikował uchwały, decyzje, komunikaty, odezwy i felietony dotyczące aktualnej sytuacji w firmie, regionie i kraju. Ogółem wydano 57. numerów biuletynu.



EDUKACJA I SZKOLENIA

KZ szczególną uwagę przywiązywała do poszerzania wiedzy swoich członków a zwłaszcza działaczy związkowych. Na początku każdej kadencji wszyscy członkowie KZ i liderzy "dużych" wydziałów produkcyjnych przechodzili obowiązkowe szkolenia związkowe. Prowadzili je instruktorzy Roman Peregończuk i Michał Lichterowicz. Po znaczących nowelizacjach prawa pracy prawnicy zapoznawali z nimi członków KZ. W 1996 roku KZ zorganizowała w firmie kurs dla członków rad nadzorczych.
Wielki sukces odnotowany w skali całego kraju odnieśli: zakładowy SIP Bogdan Morawski i przewodniczący KZ Zbigniew Cebula. W konkursie organizowanym przez KK o tytuł najlepszej organizacji zakładowej w dziedzinie BHP zdobyli II miejsce w 1997 roku i I miejsce w 1998 roku.

KULTURA, SPORT I REKREACJA

Działalności rekreacyjna skupiała się głównie na organizacji wycieczek dla pracowników i emerytów do atrakcyjnych miejsc w kraju. Związkowcy i członkowie ich rodzin zwiedzali m.in. Warszawę. Gdańsk, Gdynie, Sopot, Kraków, Wrocław, Karpacz, Pragę, Sandomierz, Kazimierz, Kozłówkę, Łańcut, Leżajsk, Baranów, Niepokalanów, Hajnówkę, Świętą Lipkę, Gietrzwałd, Kalwarię Pacławską i Zebrzydowską, Licheń, Kałków. Wielokrotnie odwiedzano Tatry wędrując atrakcyjnymi szlakami, by w 2003 zdobyć Rysy. Bazą wypadową od lat jest Olcza. Reprezentanci "ŁUCZNIKA" uczestniczyli z sukcesami w pieszych rajdach górskich organizowanych przez "S". Przez kilkanaście lat z okazji Dnia Dziecka organizowano wycieczki turystyczno - krajoznawcze dla dzieci członków Związku. W okresie ferii zimowych organizowano kuligi w puszczy kozienickiej i kąpiele na basenie w Nowinach.
Komisja Zakładowa powołała drużynę piłki nożnej, która uczestniczyła w ogólnopolskich i branżowych turniejach piłkarskich, zdobywając kilka trofeum. Menagerem drużyny był Andrzej Sętowski.
Działalność kulturalna KZ skupiła się głównie na dofinansowywaniu zakupu biletów do kina, teatru bądź imprezy muzyczne. W okresie wakacyjnym w latach 1995-1998 organizowano festyny rodzinne w Zwoleniu. Oprócz górskich wędrówek pasją wielu członków związku stały się kilkunastoosobowe wycieczki rowerowe organizowane w miesiącach letnich.

UROCZYSTOŚCI ROCZNICOWE

Z okazji 15 lecia powstania NSZZ "Solidarność" i 70-lecia powstania zakładu w sierpniu 1995r. zorganizowano zawody strzeleckie z karabinka pneumatycznego dla zawodowców i amatorów fundując wiele cennych nagród.
W 2000 roku z okazji jubileuszy: 75-lecia funkcjonowania zakładu i 20.rocznicy powstania Związku, KZ wybiła okolicznościowe medale, którymi uhonorowano m.in. Jerzego Buzka, Longina Komołowskiego, Mariana Krzaklewskiego, Janusza Śniadka, 150 związkowców założycieli i działaczy "S" ŁUCZNIKA m.in. St.Małeckiego, St.Walczaka, St.Górskiego, W.Króla, F.Kramka, K.Miękusa, I.Czarneckiego, M.Jemiołowską, W.Kępkę, E.Mazurkiewicza, J.Chojnacką, J.Borzęcką, J.Szyderskiego, M.Szwagierek, A.Jastrzębskiego, M.Siedleckiego, M.Wiśniewskiego, H.Włodarczyka, A.Kowalczyka, J.Maślankę, T.Wacha, B.Jaskulskiego, T.Maruda, A.Godka, T.Tomickiego, Z.Gogułę, C.Figarskiego, J.Stępnia, R.Makowskiego, R.Palińskiego, E.Kowalczyka, J.Beresińskiego, St.Gosa, M.Dujkę, W.Biegaja, M.Pijarskiego, R.Łuczyńskiego, M.Kowalczyka, M.Niewolę, W.Skorżę, A.Dorocińskiego, Zb.Sobola, A.Grzeszczyka, A.Piszczyka, oraz przewodniczących regionu radomskiego: A.Sobieraja, W.Mizerskiego i Z.Maszkiewicza.
Z okazji 25. rocznicy powstania NSZZ "S" i 80 lecia działalności firmy wybito pamiątkowy medal, przygotowano dyplomy i upominki dla zasłużonych, byłych i obecnych liderów Związku w ŁUCZNIKU. W radomskiej RESURSIE zorganizowano uroczyste spotkanie, w którym udział wzięło ok. 250 osób. Spotkanie uświetnił Waldemar Ochnia, były pracownik zakładu.
Wszystkie uroczystości i wydarzenia oraz protesty zabezpieczała specjalnie do tego powołana w 1980 roku Służba Robotnicza. Należało do niej kilkudziesięciu odpowiedzialnych zaufanych związkowców. Komendantem Służby był do roku 1999 Stanisław Małecki. Zastąpili go Grzegorz Gumiński i Tomasz Jatczak. Delegacje związkowców ŁUCZNIKA brały udział we wszystkich najważniejszych uroczystościach organizowanych przez struktury związku a które odbywały się w: Gdańsku, Częstochowie, Poznaniu, Katowicach, Rzymie, Paryżu, Warszawie, Jastrzębiu, Gdyni, Włocławku, Lubinie, Licheniu, Skarżysku, Radomiu.

ZBROJENIÓWKA

Z inicjatywy zarządów Rad Pracowniczych i Komisji Zakładowych ZM "ŁUCZNIK" (Mirosław Niewola, Ryszard Łuczyński, Marek Kowalczyk, Małgorzata Jemiołowska - Stanisław Górski, Zbigniew Cebula ) i ZM "MESKO" (Włodzimierz Kowalik, Waldemar Markiewicz, Stanisław Głowacki) we wrześniu 1991 roku na stołówce RKS "BROŃ" doszło do spotkania przedstawicieli wszystkich krajowych zakładów produkujących na rzecz obronności naszego państwa. Postanowiono o stworzeniu jednolitego gremium, które występowałoby w imieniu podupadającego sektora zbrojeniowego wobec administracji rządowej. Opracowano i wystosowano postulaty do Ministerstwa Przemysłu i Handlu oraz przygotowano pierwszą akcję protestacyjną sektora obronnego. Radomskie spotkanie dało podwaliny do funkcjonowania Sekcji Krajowej Przemysły Zbrojeniowego NSZZ "Solidarność". Z "Łucznika" w "zbrojeniówce" działali Stanisław Małecki przez 3 kadencje, Stanisław Górski przez 2 kadencje, Józef Szyderski przez 4 kadencje, Tomasz Jatczak przez 2 kadencje, Andrzej Sętowski 1 kadencję i Zbigniew Cebula, który jest kolejną kadencję tj. od 1995 roku członkiem Prezydium Rady Sekcji. Sekcja organizowała kilka strajków ostrzegawczych: 24 II 1993 - 2 godz.; 26 VIII - 4 godz.; 3 II 1994 - 8 godz.; 15 V 1995 - 8 godzin, które obejmowały swym zasięgiem wszystkie zakłady sektora oraz kilka manifestacji ulicznych w stolicy w obronie miejsc pracy przemysłowego sektora obronnego. Manifestacje zawsze poprzedzała msza święta odprawiana w kościele na Placu Trzech Krzyży. Załoga ŁUCZNIKA licznie brała udział we wszystkich akcjach organizowanych przez Radę Sekcji.
Przedstawiciele związkowców ŁUCZNIKA kilkakrotnie uczestniczyli w rozgrywanych turniejach piłkarskich, z sukcesami rywalizując na boisku z innymi zakładami "zbrojeniówki".
W 2008 r. na zalewie w Kraśniku odbyły się drużynowe zawody wędkarskie w których nasi wędkarze zajęli V miejsce.
Od dziesięciu lat, "Solidarność zbrojeniówki" organizuje autokarowe pielgrzymki pracowników sektora zbrojeniowego do Sanktuarium Matki Boskiej Ostrobramskiej w Skarżysku.
W 2007 roku ks. bp polowy WP Tadeusz Płoski wydał dekret na mocy którego, Św. Michał Archanioł został patronem pracowników zakładów przemysłu obronnego. Figurę patrona ustawiono w skarżyskim sanktuarium.

LOBBYNG

Od 1995 roku Związek rozpoczął budowanie lobby na rzecz ŁUCZNIKA. Działania te rozpoczęto od przekonania do naszych spraw posła Tadeusza Kowalczyka (PC) i ministra Zbigniewa Kuźmiuka (PSL), którzy wielokrotnie występowali w sprawach firmy. 14 października 1995 roku w zakładzie gościł Prezydent RP - Lech Wałęsa. Kilka tygodni później przedstawiciele KZ (Cebula, Szyderski, Jakubowski) i prezes zarządu spółki Krzysztof Jurkiewicz gościli w Pałacu Prezydenckim. W okresie 1997-2000 namawiano do działań i proszono o popierania spraw Łucznika m.in. biskupa polowego Sławoja Leszka Głodzia, biskupów radomskich Edwarda Materskiego i Jana Chrapka, poslów AWS: Stanisława Iwanickiego, Jana Rejczaka, Jana Łopuszńskiego, senatorów Ziemi Radomskiej: Zdzisława Maszkiewicza (AWS) i Zbigniewa Gołąbka (SLD), ministrów J.Steinhoffa, E.Wąsacza, Bauca, K.Sowińską, Klimka. Goszczono w Łuczniku na zaproszenie Komisji Zakładowej m.in. M.Krzaklewskiego, ministrów MON Janusza Onyszkiewicza i Romualda Szeremietiewa. Delegacje zakładu spotykały się wielokrotnie z premierem Jerzym Buzkiem i Longinem Komołowskim. Lobby w naszej sprawie okazało się niestety niewystarczające wobec z góry założonej decyzji o likwidacji zakładu.

WALKA O ZAKŁAD

Załamanie się sprzedaży maszyn do szycia, zaprzestanie produkcji maszyn do pisania, zmniejszające się z roku na rok zamówienia na produkcję specjalną powodowały ciągłe redukcje załogi. Na przestrzeni lat 1991-1996, kilka tysięcy starszych pracowników skorzystało z możliwości przejścia na emeryturę. Najsłabsi w wykonywaniu zadań produkcyjnych zostali zwolnieni i zasilili grono bezrobotnych. W 1996 roku zakład zatrudniał 4980 pracowników. Wobec pogłębiającej się zapaści ekonomicznej firmy, bezradności kolejnych zarządów i braku interwencji ze strony właściciela-państwa, Związek podjął się wyczerpującej i dramatycznej walki o zakład. "S" przedstawiała szczegółowe rozwiązania w zakresie konwersji produkcji w "Łuczniku", wzywała do tworzenia programów zwiększających miejsca pracy i ściągania kapitału inwestycyjnego do Radomia. Niestety w mieście kolejne zakłady upadały: KOMBINATY BUDOWLANE, WYTWÓRNIA TELEFONÓW, ZAKŁADY NAPRAWY AUTOBUSÓW, RADOSKÓR, LIDER, ACANTA (ZSG "blaszanka"), ZAKŁADY MATERIAŁÓW OGNIOTRWAŁYCH, ENERGOPREM, WUCEZET, ELEKTROCIEPŁOWNIA, TERMOWENT. Kilkanaście tysięcy związkowców, bez podjęcia jakiejkolwiek walki utraciło pracę.
Inaczej było w ŁUCZNIKU. "Solidarność" w okresie 1997-2000 zorganizowała i przeprowadziła 16 manifestacji w stolicy kraju, pikietując gmachy kancelarii Premiera i Prezydenta, Sejmu MPiPS, MSP, MG, MON i ARP. W 1988 roku w rocznicę radomskiego protestu robotniczego 25 czerwca 1976 roku "Solidarność" ŁUCZNIKA, ACANTY, LIDERA i RADOSKÓRU w proteście przeciw polityce rządu, zorganizowała manifestację z udziałem ośmiu tysięcy pracowników. W połowie grudnia 1988 roku przeprowadzono wyczerpujący organizacyjnie i psychicznie dziewięciodniowy strajk okupacyjny w zakładzie. W trakcie manifestacji w stolicy w dniu 24 czerwca 1999 roku policja użyła broni palnej gładkolufowej wobec tysiąca związkowców ŁUCZNIKA protestujących przed Ministerstwem Obrony Narodowej. W wyniku bezprawnej akcji policji oko stracił fotoreporter "Naszego Dziennika" - Piotr Sobkowicz. Związkowcy pięciokrotnie manifestowali na ulicach Radomia blokując ronda, kilka razy blokowano drogi wylotowe z miasta. Przeprowadzono na terenie zakładu kilkanaście jedno i dwugodzinnych strajków ostrzegawczych oraz strajk okupacyjny. Osamotnieni w walce, osłabieni, poddaliśmy się a warunkiem sine quo non miał być kontrolowany przez rząd RP, proces upadłości i powstanie (obok już istniejących spółek: Zakładu Odlewniczego i Zakładu Produkcji Maszyn do Szycia) Fabryki Broni zatrudniającej docelowo 650 pracowników, powstanie spółki narzędziowo-remontowej z 250 pracownikami i spółki ochrony mienia ze 100 wartownikami. Rząd gwarantował kilkuletnie znaczne zamówienie dla MSWiA. Stosowne porozumienie w tej sprawie parafował wicepremier rządu i kilku ministrów.



UPADŁOŚĆ

13 listopada 2000 roku Sąd Gospodarczy przy sprzeciwie związków reprezentujących załogę ogłosił upadłość ZM "ŁUCZNIK" S.A., które przez ponad 75 lat były sztandarowym przedsiębiorstwem Radomia. Zakład był kuźnią kadr dla przemysłu, administracji rządowej i samorządowej oraz organizacji społecznych i politycznych. W wyniku wypowiedzeń do końca marca 2001 r. pracę straciło blisko 1100 osób. Aktualnie zatrudnienie ma około 50 osób w spółce - Narzędziownia, 30 w spółce Odlewnia oraz około 80 osób u Syndyka przy pracach mających na celu zbywanie majątku firmy. Na terenie dawnych zakładów powstało kilka firm produkcyjnych, usługowo-handlowych, które zatrudniają kilkuset pracowników.

SOLIDARNI Z POTRZEBUJĄCYMI

Komisja Zakładowa przez wszystkie lata działalności wielokrotnie organizowała zbiórki pieniężne na okoliczność wsparcia osób będących w potrzebie np. dla powodzian, dla pracowników, których członkowie rodzin znaleźli się w dramatycznej, losowej sytuacji. Zebrane środki w pewnym stopniu pozwalały na ulgę potrzebującym. Oprócz związkowego Koła Emerytów i Rencistów skupiającego ponad 150 osób, któremu przez 11 lat przewodniczył Ryszard Paliński (po jego śmierci Kołem kieruje Tadeusz Bogatek). Z okazji XV lecia działalności Koła, KZ zorganizowała jego członkom uroczystą kolację. Najbardziej zaangażowanym wręczono dyplomy i upominki.
Po ogłoszeniu upadłości Zakładów Metalowych i zwolnieniu całej załogi, zorganizowano również Koło Bezrobotnych - byłych pracowników ŁUCZNIKA. W okresie świąt, członkowie Koła obdarowywani byli upominkami - bonami towarowymi. Wysokość składki wynosiła 1 zł. miesięcznie, a uiszczający ją korzystał z takich samych uprawnień jak pracujący członek Związku.
W przypadkach losowych i życiowych wspomagani są oni jednak wyższą jednorazową zapomogą pieniężną. Dodatkowo, osoby potrzebujące uzyskiwali pomoc z Funduszu Socjalnego nadzorowanego przez Przedstawiciela Upadłego. Największym sukcesem i radością było jednak każde znalezienie bezrobotnemu pracy. Po 5 latach zaprzestano działalności wśród bezrobotnych.


Od lewej:T.Bogatek i R.Palinski

W ciągu minionych 25 lat wielu działaczy związkowych z radomskiego ŁUCZNIKA odeszło na zawsze.


to tylko niektórzy z tych, którym NSZZ "Solidarność" ŁUCZNIKA wiele zawdzięcza.

POWOŁANIE FABRYKI BRONI "ŁUCZNIK" - RADOM

Spółka została zawiązana 14 lipca 2000 roku przez ZM "ŁUCZNIK" S.A. i Agencję Rozwoju Przemysłu. W wyniku działań politycznych w 2002 roku spółkę dokapitalizowano a udziały ARP przejął PHZ "BUMAR". Spółka działa na majątku dzierżawionym od Syndyka. Pierwszym prezesem został Marek Woszczyński. Od listopada 2000 r. spółką kierował Zygmunt Osóbka. W sierpniu 2007 r. zastąpił go Tomasz Nita.
Na przełomie kwietnia i maja 2001 roku, 380 zwolnionych z ZM "ŁUCZNIK" S.A. w upadłości pracowników zatrudniła Fabryka Broni. 30 sierpnia tego roku zawiązał się Komitet Założycielski NSZZ "S". Akces do Związku zgłosiło 76. pracowników. Pierwszym przewodniczącym wybrano Jerzego Paska (FP-1). KZ uzupełniali m.in. Henryk Włodarczyk (FP-3), Dariusz Sobczak (FPW) i Andrzej Pacek (FPW), Tomasz Jatczak (FP1). Komisja została prawnym spadkobiercom organizacji związkowej po ZM "ŁUCZNIK".
Wybory na kadencję 2002-2006 wyłoniły nowe władze organizacji zakładowej. Przewodniczącym KZ został wybrany Zbigniew Cebula, zastępcą Jerzy Pasek, sekretarzem Henryk Włodarczyk, skarbnikiem Andrzej Pacek. Prezydium uzupełniali Mariusz Barański (FP-1) i Sławomir Leszczyński (FP-1), którego wybrano również Społecznym Inspektorem Pracy. Aktualnie "Solidarność" zrzeszała 130. pracowników spółki, co stanowiło 35% ogółu zatrudnionych. Delegatami na WZDR byli Zb.Cebula i J.Pasek.
Wybory na kadencję 2006 - 2010 wprowadziły niewiele zmian personalnych. II Wiceprzewodniczącym KZ wybrano Tadeusza Bogatka a skład Prezydium uzupełnił Dariusz Sobczak, który został 3. delegatem na regionalne walne zebranie delegatów. Został on wybrany w skład Zarządu Regionu. ŁUCZNIK w Zarządzie Regionu reprezentował również Bronisław Szczepaniak z KEiR, jako szef Regionalnej Sekcji Emerytów. Kadencja była trudna, obfitująca w wiele wydarzeń m.in. brak zamówień, referendum strajkowe, pikiety,manifestacja zbrojeniówki, redukcję załogi.
Rozpoczęła się kolejna kadencja na lata 2010 - 2014. III WZD obradujące 4 marca, na przewodniczącego ponownie wybrało Zb.Cebulę. Wspierać go ma 16 osobowa Komisja Zakładowa.
W skład Prezydium KZ powołano dwóch młodszych działaczy, Pawła Sobczyka i Krzysztofa Mizerę. Nadzór nad pracami i majątkiem Związku sprawuje 5 osobowa Komisja Rewizyjna, której szefem wybrano Mirosława Malmona.
Wszyscy działacze wykonywali i wykonują swoją pracę społecznie, głównie po godzinach pracy. Do Związku przynależy blisko 170. pracowników spółki na ogólna liczbę 323 zatrudnionych.
Komisja Zakładowa aktywnie uczestniczy w pracach i działaniach Sekcji Krajowej Przemysłu Zbrojeniowego NSZZ "S". W Sekcji firmę reprezentuje przewodniczący. Oprócz działalności statutowej Związek prowadził aktywne działania mające na celu głównie pozyskiwanie zamówień produkcyjnych a przede wszystkim uzyskanie środków finansowych na wykup od Syndyka majątku niezbędnego do produkcji w Fabryce Broni. Dla realizacji tych celów kilkakrotnie prowadzono rozmowy z ministrami K.Janikiem (MSWiA) i K.Krystowskim (MGiP.), T.Jaszczykiem (MSP), R.Sikorskim (MON), P.Poncyliuszem (MG), M.Boni (KPRM), B.Klichem (MON), właścicielami GRUPĄ BUMAR - R.Baczyńskim, W.Skowronem, T.Dębskim, E.Nowakiem, prezydentami miasta Z.Marcinkowskim i A.Kosztowniakiem oraz parlamentarzystami Ziemi Radomskiej: M.Suskim, M.Wróbel, K.Sońtą, D.Bąkiem, W.Skórkiewiczem, R.Witkowskim, Zb.Gołąbkiem, M.Wikińskim, D.Grabowską, T.Nałęczem, J.Łopuszańskim. Wydatną pomoc doradczą i wsparcie Związek otrzymuje od Longina Komołowskiego.
W 2007 r. po niejasnym przebiegu przetargu na dostawę pistoletów dla policji, przegranym przez Fabrykę, KZ nie wahała się złożyć w tej sprawie doniesienia do prokuratury. Okazało się, że związkowcy mieli racje ale została im tylko satysfakcja.
"Solidarność" Fabryki Broni ŁUCZNIK-RADOM reprezentuje konkretną siłę społeczną, nie pretenduje do roli partii politycznej, nie próbuje też zarządzać spółką, ale jest sprawną siłą nacisku na kształtowanie zasad współpracy i godziwych warunków pracy i płacy w firmie. Każdy związkowiec pamięta, że jedność i solidarność jest podstawowym warunkiem naszego powodzenia w prowadzonych działaniach.







Podmenu:


Powrót do treści | Wróć do menu głównego